USKUNALAR LIZINGI
Uskunalar lizingi — bu uzoq muddatli ijaraning bir turi bo‘lib, unda oyma-oy to‘lovlar amalga oshiriladi va muddat tugagach, uskunani qoldiq qiymatida sotib olish imkoniyati mavjud.
Bu — asosiy fondlarni katta bir martalik xarajatlarsiz yangilashning eng qulay usuli bo‘lib, soliq imtiyozlari va boshqa preferensiyalarni olish imkonini beradi.
Uskunalar lizingi — bu asosiy ishlab chiqarish vositalarini yangilashning eng foydali usuli. Kompaniya nafaqat kerakli uskuna bilan uzoq muddatli ijarada foydalanadi, balki soliq imtiyozlaridan ham foyda ko‘radi. Eng muhimi, bu — korxonaga katta sarmoya kiritmasdan ishlab chiqarishni modernizatsiya qilish imkonini beradi.
Lizing bitimida faqat lizing beruvchi (kompaniya) va lizing oluvchi (korxona) emas, balki boshqa tomonlar ham qatnashishi mumkin — masalan, sotuvchi va sug‘urtalovchi. Lizing kompaniyasi lizing oluvchiga kerakli uskuna sotib oladi va uni ijaraga beradi. Bunda uskuna turli mol-mulkiy xavflardan sug‘urta qilinadi.
Uskunalar lizingining xususiyatlari
Ijara uchun xarid qilinadigan uskuna uzoq muddat foydalanish imkoniga ega bo‘lishi kerak. Aks holda, lizing muddati tugaganda u o‘z qiymatini yo‘qotadi. Sekin eskiradigan uskuna esa keyinchalik qoldiq qiymatida sotib olinib, yana ishlatilishi yoki ijaraga berilishi mumkin. Masalan, stanoklar shunday turdagi uskunalardir.
Shuningdek, tor ixtisoslashgan uskuna lizingga olishda qiyinchilik tug‘dirishi mumkin, chunki uni keyinchalik sotish yoki qayta ijaraga berish qiyin bo‘ladi. Shu sababli, lizing kompaniyalari bunday holatda oldindan to‘lov yoki garov talab qilishi mumkin.
Uskunalar lizingining afzalliklari
Uskunani biznes jarayonlarida foydalanish uchun bir necha yo‘l mavjud. Ammo lizingning ijaraga olish, to‘g‘ridan-to‘g‘ri xarid yoki kreditdan bir qator afzalliklari bor.
Aylanma kapitalni saqlash
Lizing katta miqdordagi mablag‘ni birdan chiqarishni talab qilmaydi. Boshlang‘ich to‘lov kiritilib, so‘ngra reja asosida to‘lovlar amalga oshiriladi.
Uskuna va yetkazib beruvchini tanlash erkinligi
Lizing oluvchi o‘zi uchun qulay uskuna va yetkazib beruvchini tanlaydi, lizing kompaniyasi esa uni sotib olib, ijaraga beradi.
Soliq imtiyozlari
Lizing to‘lovlari mahsulot tannarxiga kiritiladi, bu esa foyda solig‘ini kamaytirish imkonini beradi. Bu imtiyoz to‘g‘ridan-to‘g‘ri xaridda yoki kreditda mavjud emas.
Mulk solig‘idan ozod etish
Lizing muddati davomida uskuna lizing kompaniyasi balansida bo‘ladi, shu sababli korxona undan mulk solig‘ini to‘lamaydi.
Tezlashtirilgan amortizatsiya
Uskunani tezlashtirilgan amortizatsiya rejimida hisobga olish imkoniyati mavjud.